Çeşme Tarihçe
Yazan: admin Tarih: 28 Aralık 2008
Çeşme Tarihi konusunda bilinmesi gerekenler
Çeşme Antik çağlarda Kyssus olarak anılırdı.Çeşmenin günümüzdeki adını ise denizcilerin burada su aldıkları çeşme`lerden aldığı düşünülmektedir.Sebebi ne diye soracak olursanız çeşme`nin en belirgin özelliği içme suları ve limanıdır.Gayet korunaklı olan bu limana bir zamanlar ahip olan Erythrai’nın batı ülkeleri mısır ve kıbrıs ile ticari ilişkileri kurduğu bilinmektedir.Bugün ülkemizin yeni yeni turizmde değer kazandığı ve üne kazandığı çeşme ve yöresi antik çağlardaki ion birliğinden biri olan Erythrai kalıntılarının içinde yaşamaktadır.Çeşme tarih boyunca Lydia`lılar Persler, Pergamon Krallığı, Roma imp. Bizans ve osmanlı imp. egemenliği altında yaşamıştır.Çeşme`yi ön plana çıkaran limanının ise sakız adası`na en yakın noktada olması ve tamamen güvenli olmasına bağlanmaktadır.Bu yüzden yüzyıllardır ticaretin alışverişin belli noktalarından olmuştur.
18.yy zamanlarında osmanlı imparatorluğunun bugunki polonya sınırlarını ruslardan korumak amacı ile güttüğü siyaset sonucu çıkan savaşta rus donanması ege kıyılarına gelmiş ve osmanlı donanması ile savaşa tutuşmuştur.Başlangıçta zor durumda olan donanma cezayirli hasan paşa komutasında çeşme taraflarında rusları yenilgiye uğrattı.Yüzyıllar boyunca eyalet sistemi altında yönetilmiş olan çeşme sultan abdulaziz zamanında çıkarılan kanunlarla izmir sancağının bir kazası durumuna gelmiştir.O dönemlerde her liman şehrinde olduğu gibi çeşme`de de rumlar nüfusa hakim idi, o zamanlarda bağcılık ve şarap üretiminde ustalaşmışlar buğday ve diğer zirai bitkileri geliştirmişlerdi.Özellikle anason ve kökboyası üretimi ile meşhur idi.1922 yılında buranın rum nüfusu yunanistana göç etmiştir.1923 te ise yunanistan hükümeti ile nufus mubadelesi yapılmaya başlanmıştır.
3.yy zamanlarında cenevizlilerin etkisi görünen çeşme`de 14 yy zamanında aydınoğulları beyliğinin düzenlediği akınla ile bir deniz üssü durumuna gelmiştir cenevizlilerin ticaretteki maharetini bilen umur bey ise onları kendi hakimiyetini kabul ettirerek sakız adasına göndermiştir.Böylelikle çeşme`nin ticari önemi dahada artmıştır.Daha sonraları ise yıldırım beyazıt tarafından osmanlı toprağına katılan çeşme aynı dönemde yıldırımın timur ile yapmış olduğu savaş sonucunda tekrardan aydınğoğullarına verilir.17 yy ve sonralarında önemli bir liman şehri olan çeşme daha sonraları izmir limanının önem kazanmasından dolayı kendi önemini yitirmiştir.
